Το Πείραμα του Ερατοσθένη για τον Υπολογισμό της Ακτίνας της Γης – 2025» στο 2ο Γυμνάσιο Φλώρινας

Την Πέμπτη 20 Μαρτίου 2025 μαθητές του 2ου Γυμνασίου Φλώρινας πήραν μέρος, στην εκπαιδευτική δράση «Το Πείραμα του Ερατοσθένη για τον Υπολογισμό της Ακτίνας της Γης – 2025».

Τη Δράση αυτή συντονίζει η Πανελλήνια Ένωση Υπευθύνων Εργαστηριακών Κέντρων Φυσικών Επιστημών (ΠΑΝ.Ε.Κ.Φ.Ε.), σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών & Τηλεπισκόπησης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (Ι.Α.Α.Δ.Ε.Τ.) και το ελληνικό γραφείο ESERO.

Το πείραμα, το οποίο πραγματοποιείται την ημέρα της Εαρινής Ισημερίας, βασίζεται στην ανακάλυψη του Ερατοσθένη του Κυρηναίου (3ος αιώνας π.Χ.), ο οποίος κατάφερε να υπολογίσει με γεωμετρικό τρόπο την περιφέρεια της Γης με αξιοσημείωτη ακρίβεια.
Το Πείραμα αυτό συγκαταλέγεται στα 10 πιο όμορφα επιστημονικά πειράματα στην ιστορία της Φυσικής. Την ημέρα της Εαρινής Ισημερίας, που χαρακτηρίζεται ως «αρχή της Άνοιξης», ο Ήλιος βρίσκεται ακριβώς πάνω από τον Ισημερινό της Γης, με αποτέλεσμα η νύχτα και η ημέρα να έχουν ίση διάρκεια σε οποιοδήποτε σημείο της γήινης επιφάνειας. Έτσι, θεωρείται «ευκαιρία» να επαναλάβουμε το πείραμα του Ερατοσθένη, αφού γνωρίζουμε τον τόπο που ο Ήλιος ρίχνει τις ακτίνες του κατακόρυφα.

Το πείραμα αυτό υλοποιήθηκε με επιτυχία από τους μαθητές του τμήματος Β2, στην αυλή του σχολείου, υπό την καθοδήγηση των εκπαιδευτικών Τσακνάκη Δέσποινα ΠΕ04.05 και Κουδούνα Γεώργιο ΠΕ03, και είχε ως στόχο να αναδείξει τη δύναμη της Επιστήμης και των Μαθηματικών μέσα από ένα από τα σημαντικότερα και ομορφότερα πειράματα της ιστορίας.
Οι μαθητές, χρησιμοποιώντας απλά όργανα και εργαζόμενοι σε ομάδες, μέτρησαν τη σκιά ενός κάθετου στύλου και υπολόγισαν τη γωνία που σχηματίζουν οι ακτίνες του Ήλιου με το κατακόρυφο στύλο. Στη συνέχεια, χρησιμοποιώντας τα δεδομένα των μετρήσεων και τις γνώσεις τους από τη Γεωμετρία, υπολόγισαν την ακτίνα της Γης με εντυπωσιακή ακρίβεια.

Η συμμετοχή των μαθητών στο πείραμα είχε πολλαπλά οφέλη, καθώς:

• Τους έφερε σε επαφή με μια πραγματική επιστημονική μέτρηση μεγάλης σημασίας.
• Ενίσχυσε την παρατηρητικότητα, τη συνεργασία και την κριτική σκέψη τους.
• Συνέβαλε στη διαθεματική μάθηση, συνδυάζοντας Φυσική, Μαθηματικά, Γεωγραφία και Πληροφορική.
• Έδωσε την ευκαιρία για ανταλλαγή δεδομένων και γνώσεων μεταξύ των μαθητών. Η εμπειρία αυτή ήταν μοναδική και ανέδειξε τη σημασία της πειραματικής προσέγγισης στη μάθηση. Ευχαριστούμε όλους τους μαθητές που συμμετείχαν ενεργά.

Οι υπεύθυνοι της Δράσης
Τσακνάκη Δέσποινα
Κουδούνας Γεώργιος